Eerlijk gezegd voelde de bronzen medaille van de Belgian Ice Bears in de mixed relay op de Olympische Winterspelen Milano-Cortina 2026 voor velen onwezenlijk aan. Op papier was het een onwaarschijnlijke prestatie. Maar voor wie het team de voorbije jaren heeft gevolgd, was ze allesbehalve toevallig. Dit resultaat was het gevolg van gestage vooruitgang, veerkracht en het overleven van een kwalificatiesysteem dat geen enkele fout toelaat.
Slechts de twaalf beste landen plaatsen zich voor de Olympische mixed relay, maar kwalificatie wordt niet alleen bepaald door prestaties. Net zoals in Beijing 2022 hing het lot van België af van een quotasysteem met één eenvoudige beperking: bedden.
Er zijn slechts 112 bedden in het Olympisch Dorp toegewezen aan het shorttrack. Voorrang gaat naar de mannen- en vrouwenaflossingen, de resterende plaatsen worden verdeeld via de individuele nummers. Alleen als er dan nog bedden overblijven, kan een land een Mixed Relay-team vervolledigen met één plaats indien er nog niet minstens twee vrouwen en twee mannen zijn gekwalificeerd.
In 2022 kwalificeerden enkel Hanne en Stijn Desmet zich individueel, terwijl de mannenaflossing naast kwalificatie greep. België toonde potentieel op de mixed relay, maar mocht de extra atleten niet toevoegen die nodig waren om te starten. Vier jaar later was de marge opnieuw flinterdun. De mannenaflossing kwalificeerde zich, en Hanne verzekerde zich van haar individuele startbewijs, maar zonder de kwalificatie van Tineke den Dulk op de 1500 meter was België opnieuw buitenspel gezet, ondanks het feit dat er maar één extra atlete ontbrak.
Kortom: de Belgische aanwezigheid in Milano-Cortina hing af van een bijzonder fragiele keten aan kwalificaties, waarbij één ontbrekend schakeltje de deur volledig had gesloten. Dat alleen al maakt het een echte team effort.
De Belgian Ice Bears eindigden slechts derde in hun kwartfinale. Normaal gezien kan dat uitschakeling betekenen. Enkel de top twee plaatste zich rechtstreeks, aangevuld met slechts twee derde plaatsen op tijd. België overleefde als snelste derde in 2:39.932, geholpen door het feit dat het als laatste reed en exact wist wat nodig was.
Maar zelfs dat bood geen zekerheid. In het shorttrack kunnen teams in kwalificatiepositie door de referees worden toegevoegd aan een volgende ronde als ze worden gehinderd of uitgeschakeld door middel van een van de vele overtredingen door een ander team. Zulke beslissingen krijgen voorrang op tijdkwalificaties. Omdat Frankrijk in een andere kwartfinale al zo een toevoeging kreeg, verdween de foutenmarge voor België volledig. Derde worden volstond niet, ze moesten de snelste derde zijn.
In de halve finales profiteerde België van een valpartij waarbij het team van de VS betrokken was, en hiermee ook het team van Zuid-Korea uit de race haalde. Minder zichtbaar was de Zuid-Koreaanse infield-schaatsster die wanhopig probeerde haar ploeggenote aan te tikken en daarbij op slechts enkele centimeters voor het Belgische team overstak. Hoewel België op dat moment in een kwalificatiepositie zat, hadden de gevolgen ernstig kunnen zijn. Het incident speelde zich recht voor de ogen van Tineke den Dulk af en met slechts twee gekwalificeerde vrouwen had België geen backup bij het vrouwelijk geslacht.
België finishte tweede in 2:39.974, bijna identiek aan de tijd in de kwartfinale, en plaatste zich voor de A-finale. Op dat moment begon de medaillekoorts toe te slaan.
Met nog vier teams in de strijd lag een medaille binnen handbereik, één ploeg zou naast het podium grijpen. België reed een sterke wedstrijd en maakte opnieuw geen grote fouten. In tegenstelling tot China die in de slotronden snelheidsverlies leed door een kleine misstap waarvan Canada meteen profiteerde. Maar ook België, Ward Pétré nam het initiatief en loodste België met nog drie ronden op de teller naar de derde plaats.
En zoals Ward later zei - en zoals veel Belgische fans het voelden - als je Stijn in een kansrijke positie kan afzetten met nog twee ronden te gaan, dan vertrouw je erop dat hij die positie vasthoudt, of zelfs meer doet. Dat heeft hij al zo vaak bewezen. Canada reed net voor hen; voorbijgaan bleek een brug te ver, maar het verdedigen van die derde plaats was al een prestatie om trots op te zijn.
De tijd? 2:39.353. Italië pakte goud en reed achterwaarts over de finish, iets wat pas in de herhaling werd opgemerkt voor wie op België focuste. De ogen waren de eerste momenten enkel gericht op Stijn die als derde finishte.
Sommige critici zullen zeggen dat alle omstandigheden in het voordeel van België speelden, dat de medaille onverdiend was en dat ze er enkel stonden omdat andere teams in de halve finales crashten. Die mensen begrijpen onze mooie sport simpelweg niet. Shorttrack draait niet om de snelste zijn. Shorttrack gaat over consistentie, over fouten vermijden, over op het juiste moment op de juiste plek zitten en over geloven in jezelf en je team. Natuurlijk had dit ook helemaal anders kunnen aflopen, maar dat is nu net waar deze sport om draait. Soms win je, soms verlies je.
We mogen trots zijn. Trots om een stukje te mogen zijn van de puzzel die België op de internationale shorttrackkaart zet. Een klein land, met een beperkte traditie in het schaatsen en in wintersport in het algemeen, maar elk jaar wordt duidelijk dat er steeds meer aan de weg wordt getimmerd.
Maarten Slembrouck
Foto: Belga